การผ่าตัดรักษาหนังตาตก โดยจักษุแพทย์ ศัลยกรรมตกแต่ง

ภาวะกล้ามเนื้อใบหน้าอ่อนแรงครึ่งซีก (Bell's Palsy)
ภาวะกล้ามเนื้อใบหน้าอ่อนแรงครึ่งซีก หรือ Bell's palsy เป็นโรคที่พบได้บ่อย เกิดจากความผิดปกติของเส้นประสาทใบหน้า ทำให้กล้ามเนื้อใบหน้าอ่อนแรงหรือเป็นอัมพาตเพียงข้างเดียว ผู้ป่วยส่วนใหญ่อาการจะค่อย ๆ ดีขึ้นและสามารถหายเป็นปกติได้ อย่างไรก็ตาม ในผู้ป่วยบางรายอาจมีอาการหลงเหลืออยู่เป็นระยะยาวหรือถาวร ส่งผลต่อการมองเห็น บุคลิกภาพ และคุณภาพชีวิต


สาเหตุ
แม้สาเหตุที่แท้จริงจะยังไม่ทราบแน่ชัด แต่เชื่อว่าอาจเกี่ยวข้องกับปัจจัยต่อไปนี้

•การติดเชื้อไวรัส
•โรคหลอดเลือดสมอง (Stroke)
•การบาดเจ็บของเส้นประสาทใบหน้า

อาการ
อาการมักเกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว ภายในไม่กี่ชั่วโมง และโดยทั่วไปไม่เกิน 3 วัน โดยมักเกิดกับใบหน้าเพียง ข้างเดียว

อาการทางตา

•หนังตาตก คิ้วตก
•ปิดตาได้ไม่สนิท
•มองเห็นภาพซ้อน หรือมองเห็นพร่ามัว
•เคลื่อนไหวดวงตาได้ไม่ครบทุกทิศทาง
•น้ำตาไหลตลอดเวลา หรือมีอาการตาแห้ง

อาการทางใบหน้าส่วนล่าง

•กล้ามเนื้อใบหน้าครึ่งล่างเป็นอัมพาต
•มุมปากตก
•น้ำลายไหล

อาการอื่น ๆ

•ปวดบริเวณหลังใบหู
•ได้ยินเสียงดังกว่าปกติ

การรักษา
ผู้ป่วยประมาณ 80% สามารถหายเป็นปกติได้เองโดยไม่ต้องรักษา อย่างไรก็ตาม การรักษาอย่างเหมาะสมตั้งแต่ระยะแรกจะช่วยเพิ่มโอกาสการฟื้นตัวและลดภาวะแทรกซ้อน

แนวทางการรักษา ได้แก่

1.การรักษาด้วยยา
การรับประทานยาสามารถเพิ่มโอกาสการฟื้นตัวจากประมาณ 90% เป็น 97%
•ยากลุ่ม Corticosteroids เพื่อลดการอักเสบของเส้นประสาท
•ยากลุ่ม ต้านไวรัส ในบางกรณี
2.การกระตุ้นกล้ามเนื้อด้วยไฟฟ้า
ช่วยกระตุ้นการฟื้นตัวของเส้นประสาทและกล้ามเนื้อใบหน้า
3.การบริหารกล้ามเนื้อใบหน้า
ช่วยลดการตึงตัวของกล้ามเนื้อ ป้องกันการหดเกร็งผิดปกติ และช่วยให้การเคลื่อนไหวของใบหน้ากลับมาใกล้เคียงปกติมากขึ้น

กรณีมีอาการหลงเหลือหรือเป็นถาวร
ผู้ป่วยบางรายอาจเกิดภาวะแทรกซ้อนหรืออาการหลงเหลือ เช่น

เปลือกตาปิดไม่สนิท ทำให้ตาแห้ง ระคายเคือง หรือกระจกตาอักเสบ
กล้ามเนื้อใบหน้าหดเกร็งหรือขยับผิดจังหวะ (Synkinesis)
ใบหน้าสองข้างไม่สมดุล
น้ำตาไหลเรื้อรัง
ภาวะเหล่านี้อาจส่งผลทั้งต่อการมองเห็น ความสบายตา และความมั่นใจของผู้ป่วย


การผ่าตัดเพื่อฟื้นฟูการทำงานและคุณภาพชีวิต
ในกรณีที่อาการไม่สามารถฟื้นตัวได้ด้วยการรักษาทั่วไป การผ่าตัดแก้ไขกล้ามเนื้อตาและกล้ามเนื้อใบหน้า โดยจักษุแพทย์เฉพาะทางด้าน Oculoplastic สามารถช่วย

ปรับสมดุลของเปลือกตาและใบหน้า
ช่วยให้ปิดตาได้ดีขึ้น
ลดอาการตาแห้งและการระคายเคือง
ป้องกันภาวะแทรกซ้อนของกระจกตา
เพิ่มความมั่นใจและคุณภาพชีวิตในระยะยาว

คำแนะนำจากแพทย์
ผู้ที่มีอาการกล้ามเนื้อใบหน้าอ่อนแรง โดยเฉพาะผู้ที่มีอาการหนังตาตก ควรเข้ารับการประเมินโดย จักษุแพทย์ (Ophthalmologist) แพทย์จะตรวจการเคลื่อนไหวของดวงตาและเปลือกตาอย่างละเอียด และอาจพิจารณาการตรวจเพิ่มเติม เช่น MRI หรือ CT scan เพื่อวางแผนการรักษาที่เหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละราย


นพ.เป็นเอก ธงทอง
จักษุแพทย์เฉพาะทางศัลยกรรมตกแต่งและเสริมสร้าง(Oculoplastic)