รีวิวเคสตาไม่เท่ากัน แก้ชั้นตาไม่เท่ากัน ร่วมกับกล้ามเนื้อตาอ่อนแรง

โดย พญ.เป็นหนึ่ง ธงทอง
จักษุแพทย์ | ศัลยแพทย์ตกแต่งและเสริมสร้างรอบดวงตา
Medical Licence No. 40888

ปัญหาตาไม่เท่ากันและชั้นตาไม่เท่ากัน
คนไข้เข้ามาปรึกษาที่ D Bangkok Clinic เนื่องจากสังเกตว่าดวงตาทั้งสองข้างมีขนาดไม่เท่ากัน โดยเฉพาะเวลาถ่ายภาพจะเห็นได้ชัดว่า ตาข้างซ้ายดูเล็กกว่าข้างขวา ทำให้ใบหน้าโดยรวมดูไม่สมดุล และมีลักษณะคล้ายตาปรือหรือดูเหนื่อยเล็กน้อย

นอกจากนี้ ยังมี ชั้นตาเดิมที่ต่ำและแคบ ทำให้เห็นชั้นตาไม่ชัดและแต่งตาได้ยาก คนไข้จึงต้องการปรับชั้นตาให้สมดุลมากขึ้น พร้อมทำให้ดวงตาดูโต สดใส และยังคงความเป็นธรรมชาติ

เป้าหมายของการรักษา
ปรับความสมดุลของดวงตาทั้งสองข้าง
แก้ปัญหาชั้นตาไม่เท่ากัน
ทำให้ดวงตาดูโตและเปิดมากขึ้น
สร้างชั้นตาสองชั้นที่เหมาะกับรูปตาและใบหน้า
รักษาความเป็นธรรมชาติ ไม่ให้ชั้นตาสูงหรือดูชัดจนเกินไป
ตรวจพบกล้ามเนื้อตาอ่อนแรง
จากการตรวจประเมิน พบว่าเปลือกตาบนข้างซ้ายมี ภาวะกล้ามเนื้อยกเปลือกตาอ่อนแรงเล็กน้อย (Mild Ptosis) ร่วมกับชั้นตาเดิมที่ต่ำและแคบ

กล้ามเนื้อยกเปลือกตามีหน้าที่ช่วยเปิดเปลือกตาบน หากกล้ามเนื้อทำงานได้น้อยลง เปลือกตาอาจตกลงมา ทำให้ดวงตาดูเล็ก ตาปรือ หรือดูเหนื่อย และอาจทำให้ตาทั้งสองข้างดูไม่เท่ากัน

สำหรับเคสนี้ ความไม่สมดุลจึงไม่ได้เกิดจากรูปทรงของชั้นตาเพียงอย่างเดียว แต่มีเรื่องการทำงานของกล้ามเนื้อยกเปลือกตาเข้ามาเกี่ยวข้องด้วย

วางแผนผ่าตัดเฉพาะบุคคล
คุณหมอจึงออกแบบการผ่าตัดโดยพิจารณาโครงสร้างของดวงตาแต่ละข้างร่วมกัน ประกอบด้วย

การทำตาสองชั้น
การแก้ไขกล้ามเนื้อตาอ่อนแรง
การปรับและเลื่อนกล้ามเนื้อยกเปลือกตา
การตัดแต่งผิวหนังเปลือกตาบนส่วนเกินอย่างเหมาะสม
การปรับแต่งไขมันบริเวณเปลือกตาบนเพื่อให้รูปตาดูสมดุล
การวางแผนจึงไม่ได้พิจารณาเฉพาะความสูงของชั้นตา แต่ประเมินทั้ง กล้ามเนื้อ ผิวหนัง ไขมัน และโครงสร้างรอบดวงตา เพื่อให้ผลลัพธ์เหมาะกับใบหน้าของคนไข้มากที่สุด

ทำไมบางกรณีต้องแก้กล้ามเนื้อตาร่วมกับการทำตาสองชั้น?

ในผู้ที่มี กล้ามเนื้อตาอ่อนแรงร่วมกับตาไม่เท่ากัน การทำตาสองชั้นเพียงอย่างเดียวอาจไม่สามารถแก้ปัญหาได้ครบทุกด้าน

การสร้างชั้นตาใหม่ช่วยให้เห็นรอยพับของเปลือกตาชัดขึ้น แต่หากเปลือกตาข้างหนึ่งยังเปิดได้ไม่เต็มที่จากภาวะกล้ามเนื้ออ่อนแรง ดวงตาอาจยังดูเล็กหรือตาปรือเมื่อเทียบกับอีกข้าง

ดังนั้น ในเคสนี้จึงแก้ไขกล้ามเนื้อยกเปลือกตาร่วมกับการทำตาสองชั้น เพื่อช่วยให้การเปิดของเปลือกตาสมดุลขึ้น และทำให้รูปทรงของดวงตาดูสอดคล้องกันมากขึ้น

ผลลัพธ์หลังผ่าตัด 2 สัปดาห์
ภาพหลังผ่าตัดเป็นภาพ 2 สัปดาห์หลังการผ่าตัด

ในระยะนี้ยังสามารถมีอาการบวมได้ตามปกติ และชั้นตาจะค่อย ๆ นุ่มลงและเข้าที่มากขึ้นเมื่อเวลาผ่านไป โดยอาการบวมโดยทั่วไปจะลดลงอย่างเห็นได้ชัดในช่วงประมาณ 1 เดือน

จากภาพหลังผ่าตัดระยะแรก พบว่าดวงตาเริ่มมีความสมดุลมากขึ้น โดย

ชั้นตาทั้งสองข้างดูใกล้เคียงกันมากขึ้น
ดวงตาดูเปิดและโตขึ้น
ดวงตาดูสดใสขึ้น
ความแตกต่างของขนาดตาลดลง
รูปทรงดวงตาดูเข้ากับใบหน้าโดยรวมมากขึ้น
ทั้งนี้ ผลลัพธ์ในระยะ 2 สัปดาห์ยังไม่ใช่ผลลัพธ์สุดท้าย เนื่องจากเนื้อเยื่อและชั้นตายังคงอยู่ในกระบวนการฟื้นตัว

ตาไม่เท่ากันอาจไม่ได้เกิดจากชั้นตาเพียงอย่างเดียว
ปัญหาตาไม่เท่ากันสามารถเกิดได้จากหลายปัจจัย เช่น โครงสร้างเบ้าตา ชั้นตา ปริมาณไขมัน ผิวหนัง หรือการทำงานของกล้ามเนื้อยกเปลือกตา

ดังนั้น ก่อนวางแผน แก้ตาไม่เท่ากันหรือแก้ชั้นตาไม่เท่ากัน ควรประเมินโครงสร้างรอบดวงตาและการเปิดของเปลือกตาอย่างละเอียด เพื่อหาสาเหตุที่แท้จริงของความไม่สมดุล

โดยเฉพาะผู้ที่มีลักษณะ ตาปรือ ตาข้างหนึ่งดูเล็กกว่าอีกข้าง ชั้นตาไม่เท่ากัน หรือดวงตาดูไม่เท่ากันเวลาถ่ายรูป การประเมินการทำงานของกล้ามเนื้อยกเปลือกตาเป็นส่วนสำคัญในการวางแผนรักษา

ผลลัพธ์แตกต่างกันในแต่ละบุคคล
ผลลัพธ์ของการผ่าตัดขึ้นอยู่กับโครงสร้างเปลือกตา การทำงานของกล้ามเนื้อ ปริมาณไขมัน ผิวหนัง และลักษณะทางกายวิภาคของแต่ละบุคคล การแก้ไขจึงควรออกแบบเป็นรายบุคคลและประเมินโดยแพทย์ก่อนการผ่าตัด